بررسی پزشکی شده | ۴ دقیقه مطالعه | مقاله آموزشی سیکلو
نکات مهم درباره سندرم پیش از قاعدگی (PMS)
• سندرم پیش از قاعدگی (PMS) مجموعه‌ای از علائم جسمی، روحی و رفتاری است که معمولاً ۵ تا ۱۱ روز قبل از شروع قاعدگی ظاهر می‌شود.
• علائم PMS با شروع خونریزی قاعدگی یا طی چند روز اول آن به‌تدریج کاهش پیدا می‌کنند.
• شدت علائم در افراد مختلف متفاوت است و ممکن است از خفیف تا شدید متغیر باشد.
• اصلاح سبک زندگی، تغذیه مناسب و در صورت نیاز درمان دارویی می‌تواند به کاهش علائم کمک کند.
سندرم پیش از قاعدگی (PMS) چیست؟
سندرم پیش از قاعدگی یا PMS مجموعه‌ای از علائم جسمی، عاطفی و رفتاری است که در روزهای منتهی به شروع قاعدگی ایجاد می‌شود. این علائم در اثر تغییرات طبیعی هورمون‌های بدن طی چرخه قاعدگی ایجاد شده و معمولاً پس از آغاز خونریزی کاهش می‌یابند.
بیش از نیمی از افرادی که قاعدگی را تجربه می‌کنند، درجاتی از علائم PMS را دارند. در بیشتر افراد این علائم خفیف است، اما در برخی می‌تواند کیفیت زندگی، روابط اجتماعی یا عملکرد روزانه را تحت تأثیر قرار دهد.
PMS چند روز قبل از پریود شروع می‌شود؟
علائم PMS معمولاً بین ۵ تا ۱۱ روز قبل از شروع قاعدگی ظاهر می‌شوند و با فاز لوتئال چرخه قاعدگی هم‌زمان هستند؛ یعنی پس از تخمک‌گذاری آغاز شده و با شروع خونریزی پایان می‌یابند.
زمان دقیق شروع علائم به طول چرخه قاعدگی بستگی دارد. در افرادی که سیکل منظم دارند، پیش‌بینی زمان شروع PMS آسان‌تر است؛ اما در سیکل‌های نامنظم، ثبت تاریخ پریود و علائم در چند ماه متوالی می‌تواند به شناسایی الگوی آن کمک کند.
علائم PMS چیست؟
علائم سندرم پیش از قاعدگی می‌تواند جسمی، روانی و رفتاری باشد و شدت آن در هر فرد متفاوت است.
• نفخ و درد شکم
• حساسیت یا درد سینه‌ها
• خستگی و کاهش انرژی
• سردرد یا کمردرد
• آکنه و چرب شدن پوست
• یبوست یا اسهال
• تحریک‌پذیری و عصبانیت
• اضطراب یا احساس غم و اندوه
• نوسانات خلقی
• اختلال خواب
• تغییر اشتها یا هوس غذایی
• کاهش تمرکز و حافظه
• کاهش میل جنسی
علت ایجاد PMS چیست؟
علت دقیق سندرم پیش از قاعدگی هنوز به طور کامل مشخص نیست، اما پژوهش‌ها نشان می‌دهند تغییرات طبیعی هورمون‌های استروژن و پروژسترون و همچنین تغییر سطح سروتونین در بروز علائم نقش دارند.
عوامل زیر می‌توانند احتمال بروز یا شدت علائم را افزایش دهند:
• نوسانات هورمونی چرخه قاعدگی
• سابقه افسردگی یا اضطراب
• استرس‌های شدید روزمره
• کمبود خواب
• مصرف سیگار
• مصرف زیاد نمک، قند، غذاهای فرآوری‌شده یا الکل
• کم‌تحرکی و نداشتن فعالیت بدنی منظم
چگونه می‌توان علائم PMS را کاهش داد؟
در بسیاری از افراد، ایجاد تغییرات ساده در سبک زندگی می‌تواند شدت علائم PMS را کاهش دهد و تحمل این دوران را آسان‌تر کند.
• انجام فعالیت بدنی منظم
• خواب کافی و منظم
• کاهش استرس با مدیتیشن، یوگا یا تمرینات آرام‌سازی
• کاهش مصرف کافئین، نمک و غذاهای پرچرب در روزهای قبل از پریود
• مصرف بیشتر میوه، سبزیجات، غلات کامل و لبنیات
• حفظ وزن مناسب
درمان PMS چیست؟
اگر علائم با تغییر سبک زندگی کنترل نشوند، پزشک ممکن است بسته به شدت علائم، درمان دارویی را پیشنهاد کند.
• داروهای ضدالتهاب و مسکن برای کاهش درد و گرفتگی
• قرص‌های جلوگیری از بارداری در برخی افراد
• داروهای ضدافسردگی برای علائم شدید خلقی
• مصرف مکمل‌هایی مانند کلسیم، منیزیم، ویتامین B6 یا ویتامین D در صورت نیاز و با نظر پزشک
PMDD چیست و چه تفاوتی با PMS دارد؟
در درصد کمی از افراد، علائم پیش از قاعدگی بسیار شدیدتر از حالت معمول است. این وضعیت با نام اختلال ناخوشی پیش از قاعدگی (PMDD) شناخته می‌شود و می‌تواند فعالیت‌های روزمره، روابط اجتماعی و سلامت روان فرد را به شدت تحت تأثیر قرار دهد.
علائمی مانند افسردگی شدید، اضطراب شدید، حملات پانیک، عصبانیت غیرقابل کنترل، نوسانات شدید خلقی یا افکار آسیب به خود از نشانه‌هایی هستند که نیاز به ارزیابی و درمان تخصصی دارند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، بهتر است با پزشک یا متخصص زنان مشورت کنید:
• علائم شدید که باعث اختلال در کار، تحصیل یا روابط روزمره شده‌اند
• افسردگی شدید، اضطراب یا حملات پانیک قبل از پریود
• ادامه یافتن علائم حتی پس از شروع یا پایان قاعدگی
• بی‌اثر بودن تغییر سبک زندگی یا درمان‌های خانگی
• شک به ابتلا به PMDD یا سایر بیماری‌های زمینه‌ای
اگر قبل از قاعدگی دچار افکار خودکشی، احساس ناامیدی شدید، حملات اضطرابی شدید یا علائم روانی شدید می‌شوید، لازم است در اسرع وقت به پزشک، روان‌پزشک یا مرکز درمانی مراجعه کنید.
